Sabah Okul, Gece Vice City!

Alpay CAVLAK

20-11-2026 13:13

GTA 6 çıktı, oyun dünyası bayram etti; ancak evlerde ve okullarda bambaşka bir mesai başladı. Gençler ekran başına kilitlenirken veliler saati kollamaya, öğretmenler ise sabah ilk derste uykulu öğrencileri sınıfta toplamaya çalışıyor. 

 

Bir Görev Daha Derken Gece Bitti

Gençlerin oyun dünyasında zamanın nasıl aktığını hepimiz biliyoruz. “Beş dakika daha” diye başlayan cümle, bazen yarım saat sonra yeniden kuruluyor.

GTA 6 uzun süredir beklenen bir oyun. Gençler açısından başka dünyaya açılan bir pencere, macera ve eğlence.

Veli açısından ise ödev, yemek, uyku, okul ve ekran arasında kurulması gereken hassas bir denge.

İşte sorun tam burada başlıyor.

 

Sabah Okul, Gece *Vice City!

Gece geç saatlere kadar oyun oynayan öğrenciyi ertesi sabah okul sırasına oturtmak mümkün.

Ama zihnini derse oturtmak biraz daha zor.

Öğrenci sınıfta fiziksel olarak bulunurken aklı hâlâ gece yarısında bıraktığı oyundaysa öğretmenin karşısına ilginç bir tablo çıkar: Öğrenci derste ama ders öğrenicde değil.

Uykusuzluk, dikkat dağınıklığı ve isteksizlik başladıysa artık mesele yalnızca oyun oynamak değildir.

Oyun, günlük hayatın önüne geçmiştir.

 

“Herkes Oynuyor” Diye Bir Kural Yok

Gençlerin en güçlü argümanı belli: “Ama arkadaşlarımın hepsi oynuyor!”

Bu cümle ebeveynlerin yıllardır duyduğu bir klasik. Dün başka bir oyuncak için söylendi, bugün GTA 6 için söyleniyor.

Fakat gencin arkadaş grubunda popüler olması, her oyunun her yaş için uygun olduğu anlamına gelmiyor.

Özellikle yetişkinlere yönelik içerik taşıyan oyunlarda yaş uygunluğu, ekran süresinden önce geliyor.

Çocuğun yaşına uygun olmayan bir içeriği yalnızca arkadaşları oynuyor diye serbest bırakmak, ebeveyn kontrolünü tamamen rafa kaldırmak olur.

 

Yasaklamak Kolay, Sınır Koymak Zor

Burada anne-babalara küçük bir kötü haberimiz var: “Yasakladım, konu kapandı” yöntemi her zaman işe yaramıyor.

Çünkü çocuk oyunu gerçekten çok istiyorsa, yasak bazen merakı daha da büyütebiliyor. Üstelik gizli oynama, arkadaşının hesabından oynama veya ekran süresini saklama gibi yeni problemler ortaya çıkabiliyor.

Bu yüzden daha akıllıca yöntem oyunu tamamen hayatın dışına itmek değil, oyunun hayatın tamamı olmasını engellemek.

 

Evde Kural Basit: Önce İş, Sonra Oyun

Gençlerin günlük hayatında net bir sıra oluşturulabilir: Okul, ödev, sorumluluklar, uyku ve ardından oyun.

Hafta içi belirli bir oyun süresi, hafta sonu ise yaşa ve günlük programa uygun daha esnek bir süre belirlenebilir.

Önemli olan dakikaları tek tek saymaktan çok, kuralın baştan belli olması.

Çünkü gençler oyunun ortasında “Kapat artık!” sesini duyduğunda tartışma çıkar.

Ama oyuna başlamadan önce sürenin ne kadar olduğu konuşulursa, tartışmanın zemini de daralır.

 

Yatak Odası Oyun Salonu Değildir

Bir başka altın kural da gece ekranı.

Konsol yatağın yanındaysa çocuğun “Biraz daha oynayayım” demesine şaşırmamak gerekir.

Uyku saatinin korunması, özellikle okul çağındaki çocuklarda ekran süresinden çok daha önemli.

Yatak odasını oyun alanına çevirmemek, gece ekran kullanımını azaltmanın en basit yollarından biri.

Çünkü ertesi sabah öğretmenin karşısında gözleri kapanan öğrenciye “Ama GTA 6 çok güzeldi” açıklaması maalesef ders programına girmiyor.

 

Öğretmen Oyunu Düşman İlan Etmesin

Öğretmenler açısından da işin başka bir boyutu var.

Öğrenciler GTA 6'yı konuşuyorsa öğretmenin “Bunu konuşmayın!” demesi, çoğu zaman merakı ortadan kaldırmıyor.

Hatta bazen tam tersine öğrencinin ilgisini daha da artırıyor.

Öğretmen burada oyunu sınıfa taşımak zorunda değil.

Ancak dijital bağımlılık, zaman yönetimi, oyun kültürü ve ekran kullanımı gibi konular üzerinden öğrencilerle konuşabilir.

İngilizce öğretmeni dil kullanımını, bilişim öğretmeni oyun teknolojisini, diğer branş öğretmenleri ise ekran alışkanlıklarını gündeme getirebilir.

Böylece oyun, dersin düşmanı olmaktan çıkıp öğrenciyle iletişim kurmak için bir fırsata dönüşebilir.

Alpay CAVLAK
Eğitimci Yazar

 

* Vice City (Leonida) : Rockstar Games'in Grand Theft Auto serisinde yer alan ve Miami'den esinlenen kurgusal bir şehirdir. İlk olarak 1997'deki Grand Theft Auto oyununda görünen şehir, 1980'lerde geçen GTA: Vice City ile ünlenmiş ve Grand Theft Auto VI (2026) ile HD evreninde Leonida Eyaleti'nde geri dönmüştür.
* GTA serisi yetişkinlere yönelik (+18 / PEGI 18) bir oyundur.

DİĞER YAZILARI Okullar Neden Hedef Haline Geldi? 01-01-1970 03:00 Öğretmenin Elinden Eğitimi Aldınız, ''Sadece Öğret'' Dediniz. İşte Sonuç! 01-01-1970 03:00 Evin Çatısı Akarken Perde Seçmek! 01-01-1970 03:00 Öğretmenler Proje Yorgunu 01-01-1970 03:00 Çocukları Ekrandan Koparmanın ''Ters Tepmeyen'' Formülü 01-01-1970 03:00 Her İsteği Yerine Getirilen, Kuralsız Büyütülen Çocuk Sorumluluk Kazanamaz: Sınava da Geç Kalır, Kimliğini de Unutur! 01-01-1970 03:00 Atatürk’ün Gençliğe Çizdiği Yol... 01-01-1970 03:00 Birinci sınıf çocuğu ödevler altında ezilmesin! 01-01-1970 03:00 Öldürüsen Öğretemem! 01-01-1970 03:00 Dijital Eğitimde Geri Adım: Ekrana Değil, Kağıda Dokunmak 01-01-1970 03:00 WhatsApp Müdürleri 01-01-1970 03:00 Kitlesel Tepkide, Sendikalar Sınıfta Kaldı! 01-01-1970 03:00 Minecraft Yasaklanmalı Mı, Teşvik Mi Edilmeli? 01-01-1970 03:00 Tatilde çocukları dijital tehlikeden koruma yolları 01-01-1970 03:00 Eğitimde Bitmeyen Mesai 01-01-1970 03:00 Eğitim sendikaları öğretmenlere umut vermiyor! 01-01-1970 03:00 Müfredat hafifledi, okul çantaları hala ağır... 01-01-1970 03:00 Uzman Öğretmen ve Başöğretmen Tazminatları Emeklilikte Devam Etmelidir 01-01-1970 03:00 Çocuğu ilkokul birinci sınıfa başlayan velilere tavsiyeler 01-01-1970 03:00 Rotasyona çözüm: Emekli maaşlarını iyileştirin! 01-01-1970 03:00 Sınava Dayalı Eğitim Sistemi Öğrencilerin Gençliğini Çalıyor! 01-01-1970 03:00 Öğretmenler neden emekli olmak istemiyor? 01-01-1970 03:00 Öğretmen İlk Cemredir Çocukların Gülüşüne Düşen... 01-01-1970 03:00 Bakanlık yardımcı kaynak kullanımı ile ilgili yasaklar değil, ilkeler belirlemeli 01-01-1970 03:00 Çocuğu İlkokul Birinci Sınıfa Başlayan Velilere Öneriler 01-01-1970 03:00 Evde Eğitimde, Kaş Yapacağım Derken Göz Çıkarmayalım! 01-01-1970 03:00 Mavi Balina Nedir? Mavi Balina tuzağından çocuklarımızı nasıl koruruz? 01-01-1970 03:00 Zayıf karne yoktur, zayıf anne ve baba vardır 01-01-1970 03:00 40 Dakikalık Teneffüs Okullarda Uygulanabilir mi? 01-01-1970 03:00 MEB Yardımcı kaynak kullanımı ile ilgili yasaklar değil, ilkeler belirlemeli 01-01-1970 03:00 Çocuğu Birinci Sınıfa Başlayan Velilere Öneriler 01-01-1970 03:00 Öğretmenim ayağım acıyor oturabilir miyim? 01-01-1970 03:00 Daha dün annemizin kollarında yaşarken... 01-01-1970 03:00 Aysun ve Burçin Öğretmeni Unutmadık! 01-01-1970 03:00 Okul Öncesi Eğitim Geç Olmadan, Zorunlu Olsun! 01-01-1970 03:00 Temmuz zammını vergi dilimi götürdü 01-01-1970 03:00 Birinci sınıfta öğretmenlerin yarışı çocukları olumsuz etkiliyor 01-01-1970 03:00 Doğuya atanan bir öğretmenin yol güncesinden.... 01-01-1970 03:00 Öğretmenim Kurdele Takma Bana 01-01-1970 03:00 Zayıf karne yoktur, zayıf anne ve baba vardır 01-01-1970 03:00 Seni Sevmek Eylemdir: Mavice 01-01-1970 03:00 ''Öğretmen'' e Şiir 01-01-1970 03:00