Eğitimin ihtiyaçları, okulların günlük işleyişinde daha açık görülür. Yıllardır farklı görevlerde bulunan bir eğitimci ve yönetici olarak önem verdiğim konulardan biri, mevcut imkânlarla gerçek ihtiyaçlar arasındaki dengenin kurulmasıdır.
Bazı okullarda öğrenci yoğunluğu derslik yetersizliğine ve ikili eğitime yol açarken bazı kurumlarda öğrenci sayısının azalmasıyla fiziki kapasite yeterince kullanılamamaktadır.
Bir okulda derslik ihtiyacı yaşanırken başka bir okulun kapasitesinden yeterince yararlanılamaması, eğitim planlamasında ele alınması gereken önemli bir sorundur.
Okul binaları gerçek ihtiyaçlarla buluşturulmalıdır
Öğrenci nüfusunun ve yerleşim alanlarının değişmesi, eğitim yapılarının kullanımının düzenli değerlendirilmesini gerektiriyor. Bu değerlendirme yalnızca bugünkü doluluğa değil, gelecekteki öğrenci projeksiyonlarına da dayanmalıdır.
Okulların öğrenci sayısı, kullanılabilir derslik sayısı, şube mevcutları, derslik başına düşen öğrenci sayısı ve ikili eğitim durumu birlikte analiz edilerek yoğunluğu yüksek, kapasitesi yetersiz okullar öncelikli ihtiyaç grubu olarak belirlenmelidir.
Öğrenci talebinin azaldığı okullardaki uygun bina ve dersliklerin, aynı veya ulaşılabilir yakın bölgelerde ihtiyaç duyan okulların kullanımına sunulması önemli bir kamu yararı sağlayabilir.
Ortak kullanım, ek bina tahsisi ve okul türü dönüşümü öncelikle değerlendirilmeli; okul birleştirme ise gerekli durumlarda, eğitim hakkı korunarak ele alınmalıdır.
Bu yaklaşım ikili eğitimden tekli eğitime geçişi kolaylaştırabilir, sınıf mevcutlarını dengeleyebilir ve uygun bölgelerde yeni bina ihtiyacını azaltabilir.
Amaç okul kapatmak değil, mevcut imkânları öğrencilerin ihtiyaçlarına göre değerlendirmektir.
Öğretmenlerimizin birikimi de değerlendirilmelidir
Öğretmenlerimiz eğitim sistemimizin en değerli gücüdür. Bazı branşlarda norm kadro fazlalığı oluşurken başka alanlarda öğretmen ihtiyacı sürebilmektedir.
Norm kadro fazlası öğretmenlere, tercihleri ve yeterlilikleri doğrultusunda, ihtiyaç duyulan alanlarda mesleki gelişim ve uygun koşullarda alan değişikliği fırsatları sunulması değerlendirilmelidir.
Millî Eğitim Bakanlığı ve üniversitelerin iş birliğiyle geliştirilecek nitelikli eğitim programları, öğretmenlerimizin mevcut akademik birikimini koruyarak yeni yeterlilikler kazanmalarını destekleyebilir. Alan değişikliğinde gönüllülük, gerekli öğrenim ve pedagojik yeterlilikler, öğretmen hakları ve mevzuat esas alınmalıdır.
Her kararın merkezinde öğrenci olmalıdır
Kırsal okullar, özel eğitim kurumları ve özel amaçlı eğitim alanları yalnızca öğrenci sayısıyla değerlendirilmemelidir. Yerel koşullar gözetilmelidir.
Bina tahsisi ve dönüşümlerde ulaşım, güvenlik, sınıf mevcutları, yapıların uygunluğu ve nüfus değişimleri gözetilmelidir.
Kamu kaynaklarını verimli kullanmak, öğrencilerin eğitim hakkını veya öğretmenlerin mesleki güvencelerini zayıflatmamalıdır.
Sahadan bir eğitimcinin çağrısı
Sahadaki gözlemlerin bilimsel verilerle desteklenerek eğitim planlamasına katkı sunabileceğine inanıyorum.
Millî Eğitim Bakanlığımızın koordinasyonunda il ve ilçe düzeyinde kapasite ve ihtiyaç analizleri yapılmalı; sonuçlar ölçülebilir hedefleri olan uygulanabilir planlara dönüştürülmelidir.
Önceliğimiz, öğrenci yoğunluğu yüksek ve ikili eğitim yapılan okulların fiziki ihtiyaçlarını karşılamak; uygun eğitim yapılarını gerçek ihtiyaçlarla buluşturmak olmalıdır.
Bu, eğitim hizmetini daraltma değil; kaynakları daha adil ve verimli değerlendirme önerisidir.
Kamu kaynakları milletimizin alın teridir. Onları doğru kullanmak, çocuklarımızın eğitim hakkını ve geleceğini korumaktır.
Eğitimde gerçek tasarruf, imkânları azaltmak değil; mevcut imkânlarla daha fazla çocuğa daha nitelikli eğitim sunabilmektir.
Recep Zengin | Eğitim Yöneticisi