Milli Eğitim bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarının açılması ancak belirli şartları taşımaları halinde mümkündür. Eğitim kurumlarının açılmasına ilişkin şartlar Kurum Açılması ve Kapatılmasına İlişkin Esaslar ile belirlenir.
Halen yürürlükte olan “Kurum Açılması ve Kapatılmasına İlişkin Esaslar” 2010 yılında çıkarılmıştır. Bu mevzuatta eğitim kurumlarının açılması için gerekli olan genel ve özel esaslara yer verilmiştir. (Bağlantı: http://mevzuat.meb.gov.tr/html/2630_0.html)
Zaman içinde MEB teşkilatında ve eğitim kurumlarında önemli değişiklikler yapılmasına rağmen bu mevzuat güncellenmemiştir. Örneğin 2012 yılında kademeli eğitime geçilmiş ve 1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nda yapılan değişik ile ilkokul ve ortaokullar ayrı binalarda açılmaya başlanmıştır. Ayrıca imam hatip ortaokulu teşkil edilmiştir. Bu şartlar altında mevzuatta değişikliğe gidilerek ilkokulların ve ortaokulların açılmasına ilişkin esaslara yer verilmesi gerekirken aradan 5 yılı aşkın süre geçmesine rağmen halen yer verilmemiştir.
İlkokul, ortaokul veya imam hatip ortaokulunun hangi şartlarda açılacağına ilişkin mevzuatta hüküm bulunmadığı için bu konuda yapılan incelemeler ve verilen kararlar yıllardır yasal zeminden yoksun yapılmaktadır.
Sorun sadece ilkokul ve ortaokuldan ibaret değildir. Bir diğer husus Bilim ve Sanat Merkezleri açılmasındaki çelişkidir. Kurum Açılması ve Kapatılmasına İlişkin Esasların 6/(7) maddesinde, Bilim ve Sanat Merkezlerinin açılması için yerleşim biriminin il merkezi olması şartı varken MEB Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi’nin 6. maddesinde bu şart konulmamış BİLSEM’lerin yaygınlaşabilmesi için bölgesel olarak 100 bin nüfus yeterli görülmüştür. Halen BİLSEM açılışında mevzuatlar arasındaki çelişki nedeniyle sorun yaşanmaktadır. Kurum Açılması ve Kapatılmasına İlişkin Esaslar da bu hususta da mutlaka değişiklik yapılmalıdır.
Bir diğer husus Halk Eğitim Merkezi açılmasıdır. Esaslara göre büyük şehir statüsünde bulunan illerin her ilçesinde birer halk eğitimi merkezi açılabilirken uygulamada bazı ilçelerde birden fazla Halk Eğitim Merkezi açıldığı görülmektedir. Örneğin Çankaya ve Mamak İlçelerinde ikişer Halk Eğitim Merkezi vardır. Bu durum esaslara aykırılık teşkil ettiği için esaslarda değişiklik yapılması gerekmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığının, tüm yasal değişiklikleri ve eğitim sistemindeki gelişmeleri dikkate alarak Kurum Açılması ve Kapatılmasına İlişkin Esaslar’ı bir an önce güncellenmesi gereklidir.
Doğan CEYLAN