Okul yönetimlerinin ders programı hazırlarken sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığı, programların mevzuata, eğitim ihtiyaçlarına ve hakkaniyet ilkelerine uygun hazırlanması gerektiği belirtiliyor. Özellikle öğretmenlerin özel durumlarının dikkate alınması ve derslerin dengeli dağıtılması yönetmeliklerde açıkça düzenleniyor.
Ders Programı Okul Müdürünün Keyfine Bırakılmıyor
Ders programının hazırlanmasında okul yönetiminin yetkisi bulunuyor ancak bu yetki keyfi veya sınırsız bir yetki anlamına gelmiyor.
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre haftalık ders programı öğretmenler kurulunda görüşülüyor ve okul müdürünün onayından sonra uygulanıyor.
Dersler Öğretmenler Arasında Dengeli Dağıtılmalı
Yönetmelikte derslerin özellikleri dikkate alınarak üst üste veya haftanın belirli günlerine dengeli şekilde dağıtılması öngörülüyor.
Bu nedenle öğretmenler arasında sürekli avantaj veya dezavantaj oluşturan ders saatlerinin somut bir hizmet gerekçesine dayanması gerekiyor.
Bazı Öğretmenlerin Özel Durumları Dikkate Alınmalı
- Engelli öğretmenler
- Hukuken bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan öğretmenler
- Özel eğitim ihtiyacı olan çocuğu bulunan öğretmenler
- Süt izni kullanan öğretmenler
- 36 ayını doldurmamış çocuğu bulunan öğretmenler
Bu öğretmenlerin durumları program hazırlanırken dikkate alınmalı; ilgili öğretmenlerin tercihleri, okulun genel işleyişini bozmayacak şekilde değerlendirilmelidir.
21 Saatin Üzerinde Ders Konusunda Kritik Ayrıntı
Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenlerinin haftada 15 saat maaş karşılığı ders görevi bulunuyor. Bunun yanında 6 saat zorunlu ek ders görevi verilebiliyor.
Bu nedenle 21 saatin üzerindeki ek dersler zorunlu 6 saat kapsamında değildir. Ancak ders dağılımında okulun toplam ders ihtiyacı ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
Boş Gün Konusunda Mevzuat Ne Diyor?
Mevzuatta her branş öğretmene kesin olarak aynı sayıda boş gün verilmesini zorunlu kılan genel bir hüküm bulunmuyor. Buna karşılık derslerin dengeli dağıtılması ve pedagojik esasların dikkate alınması gerekiyor.
Haksızlık Olduğunu Düşünen Öğretmen Ne Yapabilir?
Öğretmen, ders programının mevzuata aykırı veya kişisel nedenlerle hazırlandığını düşünüyorsa durumu somut gerekçelerle okul yönetimine ve ilgili idari mercilere taşıyabilir. Şartları oluşması halinde yargı yoluna başvurulması da mümkündür.
Asıl Ölçüt: Hizmet Gerekleri ve Hakkaniyet
Okul müdürünün programı onaylama yetkisi bulunması, ders programının kişisel tercihlere göre hazırlanabileceği anlamına gelmiyor. Kamu yararı, hizmet gerekleri, pedagojik esaslar ve eşitlik ders programı hazırlanırken dikkate alınması gereken temel ölçütler arasında yer alıyor.
Konuyla İlgili Sık Sorulan Sorular
1. Okul müdürü öğretmenlerin ders programını istediği gibi hazırlayabilir mi?
Hayır. Yetki bulunmakla birlikte bu yetki mevzuat, hizmet gerekleri, pedagojik esaslar ve eşitlik ilkeleriyle sınırlıdır.
2. Öğretmene 21 saatten fazla ders zorunlu olarak verilebilir mi?
Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenleri açısından 15 saat maaş karşılığı ve 6 saat zorunlu ek ders olmak üzere 21 saatlik bölüm bulunur. Bunun üzerindeki ek dersler zorunlu 6 saat kapsamında değildir.
3. Öğretmen haksız olduğunu düşündüğü ders programına itiraz edebilir mi?
Evet. Öğretmen, programın mevzuata veya eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğunu düşünüyorsa somut gerekçelerle idari başvuru yapabilir ve şartları oluşuyorsa yargı yoluna başvurabilir.
