Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde kapsamlı düzenlemelere gitti. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni mevzuatla birlikte eğitimde sınav basamakları yeniden yapılandırıldı. Düzenleme kapsamında il ve ilçe geneli ortak yazılı sınavlar tamamen kaldırılırken, okullardaki sınavlar ülke geneli ve okul geneli olmak üzere iki ana kategoriye ayrıldı.
Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Sistemi Getirildi
Yönetmeliğe eklenen yeni tanımla birlikte ülke geneli ortak yazılı sınav uygulaması mevzuata girdi. Bakanlık tarafından belirlenecek sınıf düzeyleri ve derslerde, öğrencilerin öğrenme çıktıları ortak ölçütlerle değerlendirilecek. Hangi sınıf düzeyinde ve hangi derslerde ülke geneli ortak sınav yapılacağı öğretim yılı başında kamuoyuna duyurulacak.
Sınavlara ait konu soru dağılım tabloları ile uygulama ve değerlendirme yönergeleri ilgili Genel Müdürlük tarafından hazırlanacak. Bakanlıkça merkezi olarak yapılması kararlaştırılan derslerin dışındaki tüm sınavlar ise okul geneli ortak yazılı sınav olarak zümre öğretmenleri koordinesinde yürütülecek.
İl ve İlçe Geneli Sınavlar Yetki Alanından Çıkarıldı
Yapılan mevzuat değişikliği ile Ölçme Değerlendirme Merkezi müdürlüklerinin görev tanımı baştan yazıldı. Merkezlerin il ve ilçe genelinde ortak sınav hazırlama ve uygulama yetkisi yürürlükten kaldırıldı. Yeni düzenlemede bu merkezlerin görevi, ülke geneli ortak yazılı sınavları koordine etmek ve sonuçlarını değerlendirmek olarak sınırlandırıldı. Ayrıca mevzuattaki İlçe Milli Eğitim Müdürleri Kurulu ve ilçe zümrelerine ilişkin tanımlar metinden tamamen çıkarıldı.
İlkokul ve Okul Öncesinde Sınav Yasağı Netleşti
Yönetmeliğin genel esaslar maddesinde yapılan güncellemeyle, okul öncesi ve ilkokullarda hiçbir ad altında sınav yapılamayacağı kesin bir dille hükme bağlandı. Bu kademelerde ölçme ve değerlendirme işlemlerinin yalnızca öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim süreçlerini takip etme amacıyla uygulanacağı vurgulandı.
Yeni düzenlemede öne çıkan diğer kritik başlıklar şu şekilde sıralandı:
- Sıralama ve Kıyaslama Yasağı: Ölçme ve değerlendirme sonuçları öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında rekabet, sıralama ya da kıyaslama amacıyla kesinlikle kullanılamayacak.
- Yapay Zeka ve Dijital Sistemler: Soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde MEB onaylı yapay zeka araçları ve dijital ölçme sistemleri kullanılabilecek.
- Açık Uçlu Soru Esası: Ülke geneli ortak sınavlar haricinde okulda uygulanan tüm yazılı yoklamalarda sorular açık uçlu ve kısa cevaplı maddelerden oluşacak.
- Uygulamalı Dil Sınavları: Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin sınavları yazılı ve uygulamalı olarak iki aşamada yürütülmeye devam edecek.
İzleme Araştırmaları Tek Çatı Altında Toplandı
Daha önce mevzuatta ayrı maddeler halinde yer alan ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları, Ulusal ve Uluslararası İzleme Araştırmaları başlığı altında birleştirildi. Buna göre ABİDE araştırması ili temsil eden örneklemle iki yıllık döngülerle; Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması ise ülke örneklemiyle iki yılda bir gerçekleştirilecek. PISA ve TIMSS gibi küresel araştırmalarda ise ulusal raporların uluslararası raporla eş zamanlı yayımlanması zorunlu hale getirildi.
Konuyla İlgili Sık Sorulan Sorular
1. İl ve ilçe geneli ortak sınavlar tamamen kalktı mı?
Evet. Yönetmelikten il ve ilçe geneli ortak sınav hükümleri çıkarılmış olup sınavlar artık yalnızca ülke geneli veya okul geneli olarak uygulanacaktır.
2. İlkokullarda yazılı sınav yapılacak mı?
Hayır. Yeni düzenlemeye göre okul öncesi ve ilkokul kademelerinde hiçbir ad altında sınav yapılamaz; öğrencilerin gelişimi süreç odaklı takip edilir.
3. Okul sınavlarında test usulü soru sorulabilir mi?
Hayır. Ülke geneli merkezi ortak yazılılar haricinde, okullardaki tüm yazılı sınavlar açık uçlu ve öğrencilerin cevabı kendilerinin oluşturduğu klasik yazılı yoklama şeklinde yapılmak zorundadır.
