Eğitim Reformu Girişimi politika analisti Yeliz Düşkün, liselere geçiş sistemine ilişkin Cumhuriyet'ten Figen ATALAY'ın sorularını yanıtladı:
- Bu yıl LGS’ye 600 bin daha fazla öğrenci girecek. Tüm öğrencilerin istediği okula gitmesi mümkün olabilecek mi sizce?
2018’den bu yana liseye geçişte sınavlı ve sınavsız iki yol var. LGS’ye girmek zorunlu değil, ancak 2019’da 8. sınıfı tamamlayanların yüzde 85’i LGS’ye girdi. Bu yıl 8. sınıfı tamamlayan öğrenci sayısındaki artış liseye hem sınavlı hem sınavsız yıllarla geçişi etkileyecek. Sistem sınavla da olsa sınavsız da olsa, her bir çocuğun istediği okul türüne gitmesini yüzde 100 garanti altına almıyor. Ancak MEB yetkilileri tarafından 2019 yılında öğrencilerin 1. tercihleri olan okul türlerine gitme oranlarının arttığı, bunun da kontenjan artışları ile sağlandığı belirtiliyor.
- Bunun mümkün olabilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı’nın ne yapması gerekiyor? Yapılan açıklamaları yeterli görüyor musunuz?
Bakanlık yetkilileri, kontenjan artışı üzerinde durulduğunu, derslik ve okul yapımına ağırlık verildiğini ifade ediyorlar. Çalışmaların il düzeyinde yürütüldüğü de belirtiliyor ki bu oldukça önemli; çünkü okul ve derslik ihtiyacı ilden ile farklılık gösterecektir. Yapılan yatırımlar konusunda kamuoyuyla daha net bilgiler paylaşılırsa öğrenciler, veliler ve eğitimciler bu süreci daha az kaygılı geçirebilirler. Bir yandan yeni derslik inşa edilirken bir yandan da depreme dayanıklı olmadığı için boşaltılan okullar söz konusu, ancak bu okulların sayısı hakkında kamuoyuyla paylaşılan bir bilgi bulunmuyor. Yeni yatırımlara rağmen sınıfların kalabalıklaşması söz konusu olabilir.
- İstenen okul türlerinde kontenjan kalmazsa ne olacak? Açık liseye giden öğrenci sayısıyla ilgili öngörünüz var mı?
Mayıs 2019’a ait verilere göre, örgün eğitim çağında olduğu halde açık lisede öğrenim gören 14-17 yaş arasındaki çocukların sayısı 254 bin 476. Bu sayı bir önceki yıla göre gerilemiş durumda. 2020-2021 öğretim yılında bu sayı, lise çağındaki toplam çocuk sayısındaki artış nedeniyle yeniden artabilir. Oransal olarak bakarsak Türkiye’de örgün eğitim çağındaki 14-17 yaş aralığındaki çocukların yüzde 4.9’u açıköğretim liselerinde öğrencidir. Önümüzdeki yıl eğer oransal olarak bir artış olursa bunu kontenjan sorununa bağlamak mümkün olabilir, ancak bu konuda öngörüde bulunmak pek mümkün değil.
