Dil ve konuşma terapisinde danışan profiline göre değişmekle beraber kullanılan pek çok uygulama ve terapi yöntemi bulunmaktadır. Terapide hangi uygulamanın ve yöntemin kullanılacağı danışanın profiline ve ihtiyaçlarına göre değişmektedir. Özellikle erken çocuklukta görülen dil, konuşma, iletişim ve ses problemlerinde daha çok oyun temelli yaklaşımlar kullanılmaktadır. Eğer danışan bir çocuksa, terapist desteklemek istediği çocuğun gelişim alanlarını ve çocuğu çıkarmak istediği gelişim basamaklarını yani terapi hedeflerini çocuğun yaşına, bulunduğu sosyal-duygusal ve gelişim düzeyine, güçlü yönlerine ve iletişimsel kapasitesine uygun şekilde düzenlemelidir.

Çocukların, içinde bulundukları dünyayı tanımaya yönelik yeterli motivasyon hissettiklerinde bu keşfi oyun yoluyla yaptıklarını düşünecek olursak, çocuğun herhangi bir alanda yaşadığı bir güçlüğün üstesinden gelmesi ve kendini geliştirmesi için oyunu terapide bir araç kullanmak şüphesiz isabetli bir adım olacaktır.

Ancak burada çocuğun gündelik yaşamda evde anne-babasıyla veya akranları ile oynadığı oyun ile terapötik oyunu ayıran bazı detaylar vardır. Dolayısıyla terapistin, oyunu terapi hedeflerini gerçekleştirmek için bir araç olarak kullanması, seansta yalnızca oyun oynandığı anlamına gelmemelidir.


 
Oyunu merkeze alan ve çocuğun sosyal-duygusal, duyusal, ilişkisel ve iletişimsel kapasitesini önceliklendiren ve etkililiği kanıtlanan yaklaşımlardan biri olan DIR Floortime Terapisi oyun temelli dil ve konuşma terapisi müdahalesine ihtiyaç duyan çocuklar için kullanabilecek bir modeldir.
DIR Floortime Terapisi, birbirini takip eden kurlardan oluşan ve uzmanın aldığı kura göre nitelendirildiği (Örneğin Floortime 201 Terapisti gibi) bir sertifika programıdır. DIR Floortime eğitimini alabilecek uzmanlardan biri olan dil ve konuşma terapistleri, ilgili eğitim sürecini tamamladıktan sonra DIR Floortime terapisti olur ve dil ve konuşma terapisi seanslarında, Floortime prensiplerini ve yaklaşımını kullanabilir.

 

DIR Floortime Terapisi Kimler İçin Uygundur?

DIR Floortime terapi yaklaşımı, aslında pek çok durum ve güçlük için genişletilebilecek ve prensipleri bir araç olarak kullanılabilecek bir yaklaşım olmakla beraber özellikle otizm spektrum bozukluğu, gecikmiş dil ve konuşma ve bazı uyum sorunları yaşayan hatta erken müdahale için sıklıkla kullanılan yaklaşımlardan bir tanesidir. DIR Floortime Terapisi oyunu merkeze alır ve burada bu oyunun nasıl oynanacağı, oyunoynanırken nelere dikkat edileceği, terapistin oyunda hangi oyuncakları ve materyalleri nasıl ve neye göre seçeceği çocuğa göre belirlenir.

DIR Floortime Terapisinin kendisi oldukça kapsamlı bir programdır. Uygulayıcısı olmakhaftalar süren ve eğitim sürecini tamamladıktan sonra süpervizyon süreçleri olan bir program olmakla birlikte elbette modelin, bir oyun içerisinde dayandığı bazı prensipleri vardır.

Bu prensipler;

  • Oyun içinde tahmin edilebilir döngüler yaratmak
  • Çocuğun bizi görebileceğinden ve odada kolaylıkla bulabileceğinden emin olarak çocuğun görme alanında kalmak
  • Çocuğun yaşından bağımsız olarak dil düzeyine uygun bir dil ile çocuğa model olmak (Çocuğun yetişkini model alabileceği, takip edebileceği ve taklit edebileceği kadar basit ve rahat bir iletişim partneri olmak)
  • Çocuğu beklemek
  • Çocuğun duygularını görmek ve çocuğun taşıyabileceği ölçüde bu duyguları yansıtmak
  • Çocuğun liderliğini takip etmek; isteklerine, ilgilerine ve ihtiyaçlarına duyarlı olmak
  • Oyunu, durumu ve o anı ifade edebilecek eğlenceli sesler (afekt) kullanmak

  
Otizm spektrum bozukluğu, gecikmiş dil ve konuşma, sosyal uyum güçlükleri, davranış problemleri, konuşma bozukluğu gibi alanlarda desteğe ihtiyacı olan çocuklarımızla İstanbul dil ve konuşma terapisti olarak Günay Nur Aydemir ve Büşra Nur Yılmaz, Sekoya Çocuk Merkezi bünyesinde hizmet vermektedir.

Her iki uzmanımız da DIR Floortime Terapisi yaklaşımını uygulama yetkisine sahiptir.

Sekoya Çocuk Merkezi olarak, çocuğun gelişim sürecinde ailenin aktif bir rolü olduğuna inanmakta aileyi ve çocuğu bir bütün olarak değerlendirmekteyiz. Bu doğrultuda, değerlendirme seansından itibaren tüm sürece aileyi dahil etmekteyiz. Bunu öncelikli olarak seans odasına ailenin de gelmesi ve seansı gözlemlemesi ile sağlamaktayız.  Seanslarda ailenin de terapistle birlikte odada yer almasının temel amacı, çocuğun kendini güvende hissedebileceği bir ortam oluşturmak ve yeni birine uyum sürecini kolaylaştırmaktır. Bununla beraber seans odasında olan aile, uzmanın çocuğa yaklaşımını, çocuğun davranışlarının nasıl yorumladığını ve yanıtladığını birebir gözlemleme fırsatı bulmaktadır.

Bu gözlem süreci sayesinde aile çocuğunun sinyallerini okumayı öğrenir ve günlük yaşamda da terapide kullanılan yöntemleri uygulayarak sürece aktif şekilde katkı sağlar. Böylece terapi yalnızca terapi odasıyla sınırlı kalmaz; çocuğun hayatının doğal akışı içinde desteklenmeye devam eder. 

Günay Nur Aydemir
Dil ve Konuşma Terapisti-DIR Floortime 202 Terapisti