TBMM gündemine ve çocukların dijital dünyadaki güvenliğini sağlamayı amaçlayan kapsamlı bir yasa teklifini geliyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) koordinasyonunda hazırlanan bu düzenleme, sosyal medya kullanımında Türkiye için yeni bir dönemi işaret ediyor.
İşte teklifin öne çıkan detayları ve kimlik doğrulama sistemine dair bilinenler:
1. 15 Yaş Sınırı ve Katı Kurallar
- Kesin Yasak: Mevcut taslağa göre, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarında (Instagram, TikTok, X, Facebook vb.) hesap açması tamamen yasaklanacak.
- Ebeveyn İzni İstisnası Yok: Düzenlemenin en dikkat çekici noktası, ailenin izin vermesi durumunda dahi 15 yaş altı çocukların bu sitelere girişine izin verilmemesinin planlanmasıdır. Amaç, çocukları dijital dünyanın risklerinden (siber zorbalık, istismar, uygunsuz içerik) doğrudan korumaktır.
2. Kimlik Doğrulama Nasıl Çalışacak?
Platformların "yaşımı büyük gösterdim" hilesini aşabilmesi için zorunlu yaş doğrulama sistemleri devreye alınacak:
- e-Devlet Entegrasyonu: En çok konuşulan yöntem, sosyal medya hesaplarının e-Devlet üzerinden doğrulanmasıdır. Kullanıcı bir hesap açmak istediğinde, sistem kimlik bilgilerini e-Devlet altyapısıyla kontrol ederek yaşın uygunluğunu teyit edecek.
- Platformların Sorumluluğu: Sosyal ağ sağlayıcıları, bu doğrulamayı yapmak için gerekli teknik altyapıyı kurmakla yükümlü tutulacak. Doğrulama yapmayan veya kuralları ihlal eden platformlara ağır idari para cezaları ve bant daraltma (yavaşlatma) yaptırımları uygulanabilecek.
3. Dijital Oyunlara "Yaş Derecelendirmesi"
Çocukların sosyal medyadan mahrum kalması tamamen dijitalden kopmaları anlamına gelmiyor, ancak oyun tarafında ciddi bir filtreleme geliyor:
- Uygunluk Şartı: Çocuklar sadece kendi yaş gruplarına göre derecelendirilmiş (PEGI veya benzeri yerel bir sistemle belirlenmiş) oyunlara erişebilecek.
- Filtreleme: Oyun içi satın almalar, kumar benzeri mekanizmalar (loot box) ve çocuklara uygun olmayan içerikler barındıran oyunlara 15 yaş altı erişim teknik olarak engellenecek.
4. Neden 15 Yaş?
Dünya genelinde (Avustralya, İngiltere, İspanya gibi) sosyal medya yaş sınırının 16'ya yükseltilmesi yönünde bir eğilim var. Türkiye'de de 15 yaş, çocuğun dijital mecralardaki riskleri analiz edebilme ve öz denetim kurabilme kapasitesinin geliştiği "eşik yaş" olarak değerlendiriliyor.
Diğer Detaylar
- 15-18 Yaş Arası: Bu yaş grubundaki gençler için platformların "ayrıştırılmış" ve daha güvenli (kısıtlı reklam, özel içerik filtreleme) bir hizmet sunması planlanıyor.
- Gece Kısıtlaması: Bazı öneriler arasında, 18 yaş altı kullanıcılar için gece belirli saatlerde internet hızının düşürülmesi veya kısıtlanması gibi ek önlemler de tartışılıyor.
