Okul öncesi eğitimde (anaokulu, anasınıfı, kreş) branş öğretmenlerinin (İngilizce, müzik, beden eğitimi, görsel sanatlar, bale, satranç vb.) derslere girmesi son yıllarda Türkiye’de yaygınlaşıyor.
Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü 03.10.2025 tarih ve 142491739 sayılı yazılarıyla 18 pilot ilde ''Okul Öncesi Eğitim Kademesinde Branş Öğretmeni Görevlendirilmesi'' yapılacağını bildirdi.
Okul öncesi eğitim kademesinde beden eğitimi ve spor, müzik, görsel sanatlar öğretmenleri ile eğitim sürecinin desteklenmesi ve etkinliklerin zenginleştirilmesi amacıyla günlük bir etkinlik saati farklı bir öğretmen tarafından kültür, sanat ve spor etkinliklerinin gerçekleştirildiği Okul Öncesi Eğitim Kademesinde Branş Öğretmeni Görevlendirilmesi Uygulamasının 2025-2026 eğitim ve öğretim yılında 18 ilde (Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bolu, Çanakkale, Denizli, Diyarbakır, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Muğla, Ordu, Samsun ve Trabzon) eğitim kurumlarında uygulanması kararlaştırıldı.
Bu uygulamanın artıları ve eksileri şöyle özetlenebilir:
ARTILARI
- Uzmanlık kalitesi artar. Branş öğretmeni o alanda eğitim almış ve uzmanlaşmıştır. Örneğin müzik öğretmeni ritim, nota, orff gibi tekniklerle daha nitelikli eğitim verebilir. Sınıf öğretmeninin her branşta aynı seviyede uzman olması mümkün değildir.
- Çocukların farklı alanlara erken yaşta tanışması İngilizce, satranç, jimnastik, yüzme gibi dersler erken yaşta uzman eşliğinde başlarsa çocukta yetenek gelişimi daha hızlı olur.
- Sınıf öğretmeninin yükü azalır. Sınıf öğretmeni haftada 30-35 branş dersi vermek yerine sadece temel alanlara (Türkçe, matematik, hayat bilgisi, oyun vb.) odaklanabilir, daha dinç ve verimli olur.
- Okulun prestiji ve tercih edilme oranı yükselir. Aileler “İngilizce öğretmeni giriyor, müzik öğretmeni giriyor” diye o okulu daha çok tercih ediyor.
- Çocukların farklı yetişkinlerle sosyal etkileşimi artar. Sadece bir öğretmen yerine birden fazla yetişkin modeliyle karşılaşırlar, bu sosyal gelişime katkı sağlar.
EKSİLERİ
1. Duygusal bağ ve güven ilişkisi zayıflayabilir
Okul öncesi dönemde çocuk için en önemli şey “güvenli bağlanma”dır. Sürekli farklı öğretmenlerin gelip gitmesi bazı çocuklarda kaygı yaratabilir. Sınıf öğretmeni “ana bakım veren” konumundadır; branş öğretmenleri gelince çocuk “benim öğretmenim nerede?” diye huzursuz olabilir.
2. Rutin ve düzen bozulabilir
Okul öncesi çocuk rutin sever. Her gün farklı öğretmen, farklı sınıf, farklı kural… Bu bazı çocuklarda davranış problemlerine yol açabilir.
3. Branş öğretmeninin okul öncesi pedagojisini bilmemesi riski
Branş öğretmeni genellikle 4 yıllık lisans mezunudur ama çoğu “okul öncesi öğretmenliği” formasyonu almamıştır. 3-6 yaş çocuğunun gelişim özelliklerini, oyun temelli öğrenmeyi, reglio emilio, montessori, high scope gibi yaklaşımları bilmeyebilir. Bu yüzden dersi “ilkokul tarzı” işleyebilir (sıra otur, sus, dinle), bu da yaş grubuna uygun olmaz.
4. Zaman kaybı ve yorulma
Çocuklar bir binadan diğerine, bir sınıftan diğerine taşınırken epey zaman kaybeder, koridorlarda koşturur, üstünü başını değiştirir (jimnastik, yüzme vs.). Gün sonunda aşırı yorulabilir.
5. Maliyet artışı
Branş öğretmeni demek daha fazla maaş demek. Bu maliyet genellikle veliye yansır → okul ücretleri yükselir.
6. Eşitlik sorunu
Devlet anaokullarında branş öğretmeni çok azken, özel okullarda yoğun olması eğitimde fırsat eşitsizliğini artırır.
Sonuç olarak:
• Eğer branş öğretmeni okul öncesi pedagojisinden gerçekten anlıyorsa, sınıf öğretmeniyle iyi koordineli çalışıyorsa, dersler oyun temelli ve kısa süreli yapılıyorsa büyük katkı sağlar.
• Ama sadece “branşım var diye” gelip ilkokul dersi işliyorsa, çocukları sürekli taşıyıp yoruyorsa, sınıf öğretmeniyle iletişim kurmuyorsa zarar verebilir.
En ideal model: Branş öğretmeni sınıfa gelir, sınıf öğretmeni de derste kalır ve birlikte yürütürler. Böylece hem uzmanlık girer hem de çocuk “benim öğretmenim yanımda” güvencesini kaybetmez.
Sizce okul öncesinde branş öğretmeni uygulması yararlı olacak mı?
