Millî Eğitim Bakanlığı, okullardaki ölçme ve değerlendirme süreçlerini tamamen değiştirecek yeni bir adım attı. Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci'nin katılımıyla tanıtılan Ortak Yazılı Sınav Sistemi, eğitimde yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.
Millî Eğitim Bakanlığı, okullardaki ölçme ve değerlendirme standartlarını eşitlemek ve süreç odaklı takibi güçlendirmek amacıyla geliştirdiği "Ortak Yazılı Sınav Sistemi"ni kamuoyuna tanıttı. Yeni EBA üzerinden erişilecek platform, ortaokul ve liselerde açık uçlu sorulardan oluşan zengin soru havuzu ve detaylı analiz modülleriyle uygulanacak.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi Nedir ve Nasıl Çalışacak?
Yeni sistem, okullar arası başarı standartlarını eşitlemek ve ölçme değerlendirme sürecini daha nitelikli hale getirmek için tasarlandı. Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunulan platform, sınav hazırlığından analiz aşamasına kadar uçtan uca bir süreç sunuyor.
Uygulama Ne Zaman Başlıyor ve Hangi Dersleri Kapsıyor?
Sistem, 2026-2027 eğitim öğretim yılı 1. dönem 1. yazılı sınavları ile birlikte uygulanmaya başlanacak. Ortaokul ve liselerde toplam 16 branşta geçerli olacak bu sistemle birlikte öğrenciler, açık uçlu sorularla desteklenen bir sınav sürecine tabi tutulacak.
Süreç Odaklı ve Geliştirici Ölçme Yaklaşımı
Programda açıklamalarda bulunan Bakan Yardımcısı Yelkenci, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde ölçme ve değerlendirmenin yalnızca eğitim sürecinin sonunda yapılan bir notlandırma işlemi olmadığını, sürecin niteliğini artıran geliştirici bir mekanizma olarak tasarlandığını belirtti.
2023 yılında yapılan yönetmelik değişikliğiyle ilkokullarda sınav uygulamasının kaldırıldığını hatırlatan Yelkenci; açık uçlu sorular sayesinde öğrencilerin ezber yerine analiz eden, gerekçelendiren, eleştirel ve yaratıcı düşünebilen bireyler olarak gelişiminin desteklendiğini ifade etti.
Sistemin Öne Çıkan Başlıkları ve İşleyişi
- Uygulama Takvimi: Sistem, 2026-2027 eğitim öğretim yılı 1. dönem 1. yazılı sınavları itibarıyla devreye alınacak.
- Kapsam ve Kademeler:
- Ortaokul (5, 6 ve 7. Sınıflar): Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce.
- Lise (9, 10 ve 11. Sınıflar): Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce.
- Toplamda 16 branş sistem kapsamına alındı.
- 8 Bin Soruluk Havuz: İlk sınav döneminde sisteme yaklaşık 8 bin soru aktarılacak, her sınav döneminde 8 bin yeni soru geliştirilerek havuz güncellenecek.
- Zümre Kararı ve Yapay Zekâ Entegrasyonu: Konu soru dağılım tablolarındaki senaryolara göre hazırlanacak sınavlarda 2 soruyu zümre öğretmenleri belirleyecek; kalan sorular havuzdan zorluk derecesine göre otomatik çekilecek. İlerleyen süreçte sisteme yapay zekâ destekli soru yazımı ve puanlama modüllerinin entegre edilmesi planlanıyor.
e-Okul Entegrasyonu ile Öğrenci ve Veliye Kazanım Karnesi
Sınav uygulamasının ardından öğretmenler puanlamaları soru bazlı olarak e-Okul sistemine girecek. Sistem not odaklı olmanın ötesinde şu kazanım takip imkânlarını sağlayacak:
- Öğretmenler: Hangi öğrenme çıktılarında eksiklik olduğunu görerek öğretim planlarını kanıta dayalı verilerle güncelleyebilecek.
- Öğrenciler: Sadece aldıkları notu değil, eksik kaldıkları kazanımları ve zaman içerisindeki akademik gelişim grafiklerini takip edebilecek.
- Veliler: Çocuklarının ders notunun yanı sıra hangi bilgi ve becerileri edinip hangilerinde ek desteğe ihtiyaç duyduklarını detaylı analizlerle izleyebilecek.
Editör Değerlendirmesi
MEB'in hayata geçirdiği bu yeni sistem, öğretmenlerin sınav hazırlık yükünü hafifletirken, öğrenci başarısının daha objektif bir şekilde izlenmesine olanak tanıyor. Özellikle açık uçlu soru havuzu ve yapay zekâ entegrasyonu hedefleri, öğrencilerin ezberden uzaklaşarak analiz yeteneklerini geliştirmesinde kritik bir rol oynayacak. Veliler ise çocuklarının eksik yönlerini çok daha net görebilecek.
Konuyla İlgili Sık Sorulan Sorular
1. Ortak Yazılı Sınav Sistemi ne zaman uygulanmaya başlanacak?
Sistem, 2026-2027 eğitim öğretim yılı 1. dönem 1. yazılı sınavları itibarıyla uygulanmaya başlanacaktır.
2. Hangi sınıf seviyelerini ve dersleri kapsamaktadır?
Ortaokullarda 5, 6 ve 7. sınıflar ile liselerde 9, 10 ve 11. sınıflarda toplam 16 farklı branşta uygulanacaktır.
3. Sınavlarda hangi tür sorular sorulacak?
Öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu, farklı güçlük düzeylerinde hazırlanmış beceri temelli açık uçlu sorular ağırlıklı olarak yer alacaktır.
