8 Yılda 29 Katlık Rekor Zam
Eğitim uzmanlarının verilerine göre vakıf üniversitelerinin yıllık ortalama ücretleri son 8 yılda yaklaşık 29 kat arttı. 2018 yılında bir öğrencinin yıllık maliyeti ortalama 15 bin 817 TL seviyesindeyken, bu rakam 2026 yılı itibarıyla 458 bin 146 TL seviyesine ulaştı.
En sert fiyat artışları ise enflasyonun tavan yaptığı 2023 (%130,9) ve 2024 (%119,2) yıllarında gerçekleşti. Fiyat artışları sadece TL bazında kalmadı; 2018'de ortalama 2 bin 415 dolar olan yıllık maliyet, bugün 9 bin 635 dolara yükselerek döviz bazında da neredeyse 4 katına çıktı.
Yüksek Ücretler Öğrenciyi Kaçırdı
Artan maliyetler ve hayat pahalılığı, aday öğrencilerin tercihlerini doğrudan etkiledi. Üniversiteler kontenjan açmaya devam etse de yüksek harçlar nedeniyle doluluk oranları dibi gördü.
2022 yılında %95,5 olan doluluk oranı, 2025 yılı verilerine göre %72,6'ya kadar geriledi. Sektörün tüm kontenjanları doldurması halinde hedeflediği toplam ciro 80 milyar TL'yi aşsa da gerçekleşen gelirler doluluk düşüşü nedeniyle hedeflerin gerisinde kaldı. Öğrencilerin bütçeyi aşan fahiş ücretler karşısında özel tercihinden vazgeçip devlete yöneldiği gözleniyor.
"Sadece Kâr Odaklı Bakmak Yanıltıcı"
Uzmanlar ise maliyet artışlarının arkasında tek bir neden olmadığını belirtiyor. 2021 sonrasındaki kümülatif enflasyonun yüzde 700'lere yaklaştığını hatırlatan eğitim uzmanı Salim Ünsal, kurumların uzun süre zam yapmamak için direndiğini fakat sürdürülebilirlik krizinden ötürü fiyat artırmak zorunda kaldığını ifade ediyor.
Bununla birlikte, yıllık 400 bin lira bandındaki ortalama üniversite harçlarının günümüzdeki özel lise veya kreş ücretleriyle kıyaslandığında halen görece makul kaldığı görüşü de savunuluyor. Üniversitelerin yüksek kâr elde eden ticari işletmeler olarak görülmesinin gerçeği tam yansıtmadığı dile getiriliyor.
Aday Öğrencilere Hayati Tavsiyeler
Tercih dönemi bitmeden vakıf üniversitesi yazmayı düşünen adayların sürpriz maliyetlerle karşılaşmamak için dikkat etmesi gereken önemli noktalar bulunuyor:
Burs Koşullarını İnceleyin: Bursun kaç yıl geçerli olduğunu, kesilme şartlarını ve başarı ortalaması kriterlerini yazılı sözleşme ile teyit edin.
Sonraki Yıl Zamlarını Sorun: Üniversitenin ara sınıflar için uyguladığı yıllık fiyat artış politikasını mutlaka öğrenin.
Gizli Maliyetleri Hesaplayın: Eğitim ücreti dışında kalan yurt, yemek, ulaşım ve kitap gibi masrafları bütçenize dahil edin.
Barınmayı Önden Planlayın: Büyükşehirlerdeki yurt maliyetlerinin zaman zaman eğitim ücretini yakalayabildiğini unutmayın.