Sayıştay’ın üniversitelere yönelik yayımladığı 2025 yılı denetim raporları, akademideki adrese teslim kadro ilanlarını ve mevzuata aykırı atamaları bir kez daha gözler önüne serdi. Raporlarda, Şırnak Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesinde açılan akademisyen kadrolarına yalnızca belirli isimlerin başvurabilmesini sağlayan özel şartlar konulduğu ve ilanlara tek kişinin başvurarak kadroları aldığı belgelendi.
İlanlara Nokta Atışı Özel Şartlar Eklendi
Sayıştay denetçilerinin incelemelerine göre Şırnak Üniversitesi, 2025 yılında çıktığı öğretim üyesi ilanlarında fırsat eşitliğini zedeleyen ve rekabeti engelleyen kısıtlayıcı koşullara yer verdi. İlan detaylarında yer alan "Sanayi domatesinde su stresi", "Tefsir ilminde Ayet-Sure ilişkisi ve İbadiyye'nin tefsir anlayışı" ile "Titreşim kontrolü ve PID tabanlı kontrol sistemleri" gibi son derece dar ve spesifik alanlarda çalışma yapmış olma şartı arandı. Yapılan incelemede, kadrolara ataması yapılan isimlerin tamamının bu hususlarda yayımlanmış kitap, makale veya lisansüstü tezinin bulunduğu ve ilanlara yalnızca birer kişinin başvuru yapabildiği tespit edildi.
Çukurova Üniversitesinde Yönetmelik Dışı Şart
Benzer bir usulsüzlük tablosu Çukurova Üniversitesindeki denetimlerde de ortaya çıkarıldı. Üniversite bünyesindeki bir öğretim görevlisi ilanına, ilgili yasal yönetmelikte karşılığı bulunmayan "2 yıllık program bitirme" kriteri eklendi. Yapılan bu usulsüz şart tanımlaması nedeniyle kadroya yine tek bir aday başvurabildi ve atama bu şekilde tamamlandı.
Şırnak Üniversitesinde Unvan Şartına da Uyulmadı
Sayıştay raporundaki tek tespit adrese teslim kadrolarla sınırlı kalmadı. Şırnak Üniversitesinde bölüm başkanı atamalarında liyakat ve unvan şartına uyulmadığı da raporlandı. Mevzuata aykırı şekilde yapılan görevlendirmelerle akademik yönetim kadrolarının oluşturulduğu vurgulandı. Denetçiler, yükseköğretim kurumlarında liyakat, şeffaflık ve eşitlik ilkelerinin zedelenmemesi adına ilanların kişiyi tanımlayan özel şartlardan arındırılması gerektiğinin altını çizdi.
Akademik Kadro İlanlarındaki İhlallerin Özeti
Sayıştay denetim raporlarına yansıyan öne çıkan usulsüzlük adımları şu şekilde sıralandı:
Spesifik Tez ve Çalışma Şartı: Yalnızca tek bir adayın çalışma alanını tarif eden özel ilan kriterleri belirlendi. Yönetmelik Dışı Kriter Ekleme: Mevzuatta yer almayan mezuniyet şartları eklenerek diğer adayların önü kesildi. Tek Kişilik Başvurular: Özel şartlar nedeniyle ilanların neredeyse tamamına sadece hedeflenen tek aday başvurabildi. Unvansız Yönetici Atamaları: Bölüm başkanlığı kadrolarına mevzuatta öngörülen unvan şartlarını taşımayan kişilerin ataması yapıldı.
Konuyla İlgili Sık Sorulan Sorular
1. Akademik kadro ilanlarına kişiye özel şart konulması mevzuata uygun mudur?
Hayır. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği uyarınca, ilanlarda sadece belirli bir adayı tanımlayan veya rekabeti engelleyen özel şartlara yer verilemez.
2. Sayıştay raporlarında tespit edilen usulsüz atamalar için ne yapılır?
Sayıştay raporları ilgili üniversite rektörlüklerine ve YÖK'e iletilir. İnceleme sonucunda mevzuata aykırılık görülen süreçler hakkında idari soruşturma başlatılabilir veya mevzuat uyarınca düzeltici işlemler talep edilebilir.
3. Adrese teslim akademik ilanlarla karşılaşan adaylar idari yargıya başvurabilir mi?
Evet. İlandaki özel şartlar nedeniyle başvurusu engellenen veya elenen adaylar, ilan şartlarının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle idare mahkemelerinde dava açma hakkına sahiptir.