AYDIN – Okula zamanında gelmek, tüm ders hazırlıklarını eksiksiz tamamlamak ve sınıf defterini imzalamak... Bir öğretmenin görevini yapması için gereken tüm bu şartlar sağlanmışken, öğrencilerin topluca derse gelmemesi durumunda faturanın öğretmene kesilmesi uygulaması yargı duvarına çarptı.
Aydın'da görev yapan bir öğretmen, öğrencilerin okula gelmemesi gerekçe gösterilerek ek ders ücretinin ödenmemesi üzerine hukuk mücadelesi başlattı. Sınıfın boş kalmasının kendi iradesi ve kusuru dışında gerçekleştiğini, kendisinin ise mesai saatinde görev yerinde hazır bulunduğunu belirterek idareye başvuran öğretmenin talebi, "fiilen ders işlenmediği" gerekçesiyle reddedildi. Konunun idare mahkemesine taşınmasıyla birlikte eğitim sektörü için dönüm noktası sayılacak bir karar ortaya çıktı.
Mahkeme: "Sorumluluk Öğretmende Değil, Öğrencide"
Dava dosyasını inceleyen Aydın 1. İdare Mahkemesi, idarenin "fiilen ders işlenmedi" savunmasını haksız buldu. Mahkeme kararında, öğretmenin ders saatinde okulda bulunduğunu, dersi yürütmek için her türlü hazırlığı yaptığını ve bunu sınıf defterini imzalayarak resmi kayıt altına aldığını vurguladı.
Sürecin tamamen öğretmenin iradesi dışında geliştiğine dikkat çeken mahkeme, öğrencilerin devamsızlığından ötürü öğretmenin mali hak mahrumiyeti yaşamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğuna hükmetti. Mahkeme, idarenin yaptığı kesintinin haksız olduğunu tescilleyerek, ödenmeyen ek ders ücretlerinin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte öğretmene iade edilmesini kararlaştırdı.
Eğitim Sendikaları: "Bu Bir Hak Güvencesidir"
Eğitim uzmanları ve sendika temsilcileri, benzer kararların (daha önce Trabzon ve Bursa gibi farklı illerde de benzer idare mahkemesi kararlarının çıkmış olmasının) artık bu konudaki haksız uygulamalara karşı kalıcı bir blok oluşturduğunu belirtiyor.
Özellikle yazılı sınavların bitmesiyle okullarda devamsızlığın arttığı mayıs-haziran dönemlerinde okul yönetimlerinin bu kararı dikkate alması gerektiği ifade ediliyor. Uzmanlar, iş hukukundaki "hizmete hazır bulunma" ilkesinin altını çizerek şu uyarıda bulunuyor:
"Bir kamu emekçisi görevini yapmak üzere devletin kurumunda hazır bekliyorsa, hizmeti alacak kişinin (öğrencinin) orada olmaması öğretmenin cezalandırılmasını gerektirmez. Bu karar, keyfi kesintilerin önüne geçecek çok güçlü bir hukuki dayanaktır."
Öğretmenlerin Hak Kaybı Yaşamaması İçin Ne Yapması Gerekiyor?
Hukukçular, benzer bir durumla karşılaşan öğretmenlerin hak kaybı yaşamaması için resmi prosedürleri tam uygulaması gerektiğinin altını çiziyor. Öğrenci gelmese dahi ders saatinde okulda bulunulması, yoklama fişlerinin işlenmesi ve en önemlisi sınıf defterinin usulüne uygun şekilde doldurulup imzalanması, olası bir hak arama sürecinde en kritik delil niteliğini taşıyor.
Kararın kesinleşmesiyle birlikte, Türkiye'nin dört bir yanında "sınıf boş kaldı" denilerek ek dersi kesilen öğretmenler için bu karar çok önemli bir emsal teşkil edecek.