Mevcut Durum: Promosyon “Ücret” Değil
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre bir ödemenin vergilendirilebilmesi için onun ‘ücret’ niteliği taşıması gerekir.
Ancak Gelir İdaresi’nin yayımladığı sirküler ve görüşler, banka promosyonlarının doğrudan çalışana aktarılması durumunda bu ödemeyi bir hizmet karşılığı verilen ‘ücret’ olarak görmemektedir.
Temel Kriter: Banka ile çalışan arasında bir işçi-işveren ilişkisi bulunmadığından, bankadan gelen bu ödeme vergi dışı kalmaktadır.
Hangi Durumlarda Vergi Doğabilir?
Metinde belirtilen ayrıntıya göre, promosyonun vergiye tabi olması ancak şu şartla mümkündür: * Ödemenin banka tarafından doğrudan kuruma (örneğin bir Bakanlığa veya Müdürlüğe) yapılması, * Kurumun bu tutarı kendi bütçesine ‘gelir’ olarak kaydetmesi, * Ardından bu parayı personele dağıtması.
Bu senaryoda para artık bir “banka promosyonu” değil, kurumun personeline sağladığı bir menfaat (ek ücret) haline gelmekte ve vergi dilimine girmektedir.
Mevzuat Ne Diyor?
Mevcut Gelir Vergisi Kanunu (Madde 61 ve 62) ve ilgili sirkülerlere göre; bir ödemenin vergilendirilebilmesi için "ücret" niteliği taşıması gerekir. Ücret ise işverenden hizmet karşılığı alınan bedeldir. Banka promosyonlarında ödemeyi yapan bankadır; banka ile personel arasında ise bir işçi-işveren ilişkisi yoktur.
Vergilendirme Hangi Şartta Mümkün?
Eğer banka, promosyonu kurumun (idarenin) hesabına yatırırsa ve kurum bu tutarı kendi bütçesine "gelir" olarak kaydederse, bu aşamadan sonra personele dağıtılan para artık "promosyon" değil, kurumun personeline sağladığı bir menfaat/ücret olur. Bu durumda vergi alınması yasaldır.
Güncel Uygulama Neden Vergisiz?
Şu anki yaygın uygulamada kurumlar sadece "aracı" rolündedir. Para bankadan çıkar ve doğrudan personelin hesabına geçer. Bu "aynen aktarma" durumu devam ettiği sürece, mevcut sirkülerler uyarınca vergi alınması mümkün değildir.
Değerlendirme: Vergilendirme Mümkün mü?
Mevcut yasal çerçevede, banka promosyonlarının aynen personele aktarıldığı “standart” uygulamada vergi alınması hukuken mümkün görünmemektedir. Vergi alınabilmesi için ya Gelir Vergisi Kanunu’nda köklü bir değişiklik yapılması ya da mevcut “aracılık” mekanizmasının dışına çıkılması gerekmektedir. Kamuoyundaki tartışmaların aksine, mevcut sirkülerler personelin lehinedir.
Sonuç olarak; banka promosyonları, bankalar tarafından doğrudan çalışana yatırıldığı sürece vergi dışı kalmaya devam edecektir. Ancak idari bir model değişikliği durumunda konu tekrar yargıya veya yeni düzenlemelere taşınabilir.
Haber sitelerinde yer alan "vergi alınabilir mi?" sorusunun cevabı; ancak idari bir uygulama değişikliği (paranın önce kuruma gelir kaydedilmesi) veya kanun değişikliği yapılması halinde "evet" olabilir. Mevcut sistemde promosyonlar vergi dışı kalmaya devam etmektedir.