Çocuklar da felsefe yapar


Çocuklar da felsefe yapar

Çocuklar da felsefe yapar. Hem de 5 yaşından itibaren. Yeter ki çocuklara, onları sıkmayacak, meraklandıracak, eğlendirecek doğru yöntemlerle yaklaşılsın.

Çocuklar da felsefe yapar
Çocuklar da felsefe yapar

Figen ATALAY

Boğaziçi Üniversitesi Felsefe Bölümü mezunu Dr. Özge Özdemir, 9-12 yaş arası çocuklarla “Çocuklar için Felsefe” atölyeleri yürütüyor. Özdemir’in bu atölyelerdeki tartışmalardan yola çıkarak kaleme aldığı dört kitaplık “Çocuklar için Felsefe” serisinin ilk iki kitabı, Redhouse Kidz tarafından yayımlandı. Çocukların sanıldığının aksine felsefeden sıkılmadığını, 5-6 yaştan itibaren çocuklarla felsefe yapılabileceğini söyleyen Dr. Özdemir, çocuklara felsefeyi sevdirmenin yollarını anlattı:

Momus hep eleştirir

Çocuklar için felsefe ne demek? Atölye çalışmalarında neler yapıyorsunuz?
“Çocuklar için Felsefe” bir öğretim yöntemi. Çocuklar bir hikâye etrafında ortaya çıkan soruları birlikte tartışıyor, fikirlerini söylüyor, farklı fikirleri dinliyorlar. Örneğin, “En İyisini Yapmak Mümkün mü?” adlı kitapta mitolojiden bir hikâyeyle başlıyoruz. Momus her şeyi eleştiren bir tanrı. “Neden böyle davranıyor sizce” diye soruyor İpek Hanım ve çocuklar tartışmaya başlıyor. İpek Hanım burada bir kolaylaştırıcı, yani cevap vermekle değil, yeni kapılar açan sorular sormakla yükümlü. “Çünkü kıskanç!” diyor çocuklardan biri ve ardından kıskançlık, haset, öykünme, rekabet, iyi eleştiri, kötü eleştiri gibi bir dolu kavram açığa çıkıyor. Başlangıçta az da olsa bilgimiz olan bu kavramları aslında hiç sorgulamamış olduğumuzu görüyoruz. Sorgulayınca kavramlar inceliyor, düşünme gelişiyor. Nihai cevapla değil ama daha derin ve doğrudan bir kavrayışla ayrılıyoruz sınıftan. Her oturumda sorgulanan soru ya da kavrama dair bir şeyler öğreniyoruz tabii, ama bu ikincil kazanım. Aslında birincil hedef, her hafta düzenli olarak yapılan soruşturan topluluk çalışmasıyla, çocukları eleştirel ve yaratıcı düşünmeye alıştırmak. Ya da zaten sahip oldukları bu özelliği kaybetmemelerini, daha da geliştirmelerini sağlamak.

Çocuk merak duyar

Çocuklar felsefeyi seviyor mu?
Çocuklarla birlikte yapılan tüm işlerde, yetişkin sahici bir merak duyuyorsa, çocuk zaten merak duyuyor. Yeni düşüncelere ilgiyle, tam bir mevcudiyetle orada olduğunuzda çocuklar felsefe yapmayı çok seviyorlar. Hatta yavaş ve sakin giden bir etkinlikte sıkılırlar mı diye düşünürken, süre bitmesine rağmen ayrılmadıkları oluyor.

Felsefenin çocuklara yararları nedir?
Felsefe yapmak, öncelikle eleştirel ve yaratıcı düşünmenin gelişimini destekliyor. Bir konu hakkında bir hipotez öne sürmek, bunu destekleyen gerekçeler sunmak, çıkarımlar yapmak, örnekler karşı-örnekler bulmak, ilk düşüncemizi yeniden düzenlemek ya da değiştirmek, tüm bunlar eleştirel düşünme dediğimiz becerinin adımları. Buna bu kadar doğrudan etki eden başka yöntemler ve çalışmalar da vardır elbette. Ama “Çocuklar için Felsefe” yönteminin bu konuda başarısı birçok araştırma raporuyla ispatlanmış durumda. Bunun yanında, bir topluluk çalışması yapılıyor. Amacın tartışmayı kazanmak değil tartışılan soruyu daha iyi kavramak olduğu, kendi fikirlerimizi cesurca dile getirebildiğimiz ve farklı fikirleri saygıyla dinleyebildiğimiz bir çalışma.

Felsefe eğitimi kaç yaşında başlamalı?
Anasınıfından itibaren başlayabilir. Yani 5-6 yaş çocuklardan başlayarak ileri yaşlara kadar her çocukla uygulanabilir. Benim en çok çalıştığım ve verimli bulduğum yaş grubu, ilkokul öğrencisi çocuklar.

Tartışmak gerek

Çocukları felsefeye nasıl teşvik edebiliriz? Okullara, öğretmenlere düşen görevler neler?
Bu yöntemin kazanımlarına ilişkin farkındalığı olan okullar, öğretmenlerinin eğitim alması yönünde karar alıyor, çünkü çocuklara öğretmenler aracılığıyla ulaşabiliyoruz. Felsefi düşünme ve merak uyandıran sorular sorma becerisi öncelikle öğretmenlerde gelişmeli ki, çocukları felsefi soruşturmaya çekebilelim. Çocuklara yönelik yazılmış felsefe kitaplarını okumakla iş bitmiyor maalesef. Oradaki soruları bulmak, tartışmak gerekiyor.

cumhuriyet.com.tr

çocuk felsefe Çocuklar için Felsefe


Facebook sayfamızı beğenerek eğitim gündemini daha hızlı takip edebilirsiniz.
Beğenmek için tıklayınız


Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Ortaöğretim yeni sistemde kaç öğretmen açıkta kalacak?
Ortaöğretim yeni sistemde kaç öğretmen açıkta kalacak?
Ekşi Sözlük'te Tepki Çeken Başlığı Açan Yazar: Yanlış Anlaşıldım
Ekşi Sözlük'te Tepki Çeken Başlığı Açan Yazar: Yanlış Anlaşıldım